Soğutma sistemi, motorun ürettiği fazla ısıyı radyatör üzerinden dışarı atar. Seviye düşerse ya da sistemde bir arıza olursa motor hararet yapar. Hararet, silindir kapak contasından kapağın eğilmesine kadar pahalı arızalara yol açabilir. İyi haber şu: düzenli kontrol ve doğru tepki çoğu hasarı önler.
Seviye kontrolü
Uyarı: Motor sıcakken genleşme kabının ya da radyatörün kapağını kesinlikle açma. Sistem basınç altındadır, kapak açıldığında kaynar sıvı fışkırabilir ve ciddi yanıklara yol açabilir.
- Kontrolü motor soğukken, tercihen sabah ilk çalıştırmadan önce yap.
- Aracı düz bir zemine park et ve kaputu aç.
- Genleşme kabını bul. Genelde yarı şeffaf plastik bir kaptır, üzerinde min ve max işaretleri vardır.
- Sıvı seviyesi bu iki işaret arasında olmalı.
- Eksikse kapağı yavaşça, önce yarım tur çevirerek aç. Kalan basınç varsa bu şekilde güvenle çıkar.
- Max çizgisine kadar tamamla ve kapağı sıkıca kapat.
Hangi sıvıyı eklemeli?
Soğutma sıvısı sadece donmayı önlemez, motorun içini korozyondan da korur. Farklı kimyasal yapıda antifrizler vardır ve hepsi birbiriyle uyumlu değildir. Renk tek başına güvenilir bir ölçü değildir. Aracının istediği tipi ve oranı kullanım kılavuzunda bulabilirsin.
- Hazır karışım (kullanıma hazır) antifriz almak işi kolaylaştırır.
- Konsantre antifriz alırsan üreticinin önerdiği oranda, tercihen saf su ile karıştır.
- Acil durumda kısa süreliğine su eklemek motoru kurtarır. Ancak sonra karışım oranını düzelttirmen gerekir, yoksa kışın donma ve uzun vadede korozyon riski oluşur.
Yolda hararet göstergesi yükselirse
Hararet göstergesi normal konumunun üstüne çıkıyor ya da kırmızı soğutma suyu ikazı yanıyorsa şu sırayı izle:
- Klimayı kapat. Klima motorun üzerine ek yük bindirir.
- Kalorifer ayarını en sıcağa, fanı en yükseğe al. Bu, motor ısısının bir kısmını kabin içine aktarır. Camları açabilirsin.
- Gösterge düşmüyorsa ya da kırmızı ikaz yanıyorsa ilk güvenli yerde dur ve motoru kapat.
- Kaputu aç ama kapakları açma. Buhar çıkıyorsa kaputa ve motor bölmesine yaklaşma.
- Motorun soğumasını bekle. Bu süre en az yarım saat, çoğu zaman daha fazladır.
- Soğuyunca seviyeyi kontrol et. Aracın altında yeşil, pembe, mavi ya da turuncu bir sıvı birikintisi varsa kaçak var demektir.
Uyarı: Sıcak motora soğuk su dökme. Ani sıcaklık farkı motor bloğunda ve silindir kapağında çatlamaya yol açabilir.
Hararet yaptıktan sonra seviyeyi tamamlayıp yola devam etmek cazip gelebilir. Ama sebebi bilinmeden sürmek arızayı büyütebilir. Kısa bir mesafe gidebilsen bile göstergeyi gözünden ayırma ve tekrar yükselirse dur.
Hararetin sık görülen sebepleri
- Hortum, radyatör ya da su pompasından kaçak
- Çalışmayan radyatör fanı
- Arızalı termostat
- Tıkalı veya dışı kirlenmiş radyatör
- Silindir kapak contası sorunu
Ne zaman ustaya gelmelisin?
Soğutma suyu sık sık eksiliyorsa, motor bir kez bile ciddi hararet yaptıysa ya da yağda kremsi bir görüntü fark ettiysen kontrol ettirmen gerekir. Ciddi hararet sonrası aracı sürmek yerine çekici ile getirmek çoğu zaman daha ucuza gelir. Dilersen randevu alarak soğutma sistemine basınç testi yaptırabilirsin.