Fren Bakımı

Fren sistemi neden düzenli kontrol ister?

Fren sistemi aşınarak çalışır: her durmada balata ve disk biraz incelir, hidrolik ise zamanla nem çeker. Bu değişim yavaş olduğu için sürücü çoğu zaman fark etmez; pedal his değiştirir, duruş mesafesi uzar. Düzenli kontrol, sorunu sesten ya da uyarı lambasından önce yakalamayı sağlar.

Balata ve disk: ölçerek karar veriyoruz

Balatayı değiştirirken diski de “nasılsa” diye değiştirmiyoruz. Her disk için üretici bir minimum kalınlık değeri belirler; bu değer çoğu zaman diskin üzerinde de yazılıdır. Diski mikrometreyle ölçer, bu değerle karşılaştırırız. Disk ölçü içindeyse ve yüzeyinde derin çizik, çatlak ya da salgı yoksa kullanılmaya devam eder. Minimum değere yaklaşmışsa ya da frenlemede titreme yapıyorsa değişim öneririz. Balata ve diskler her zaman aks bazında, yani sağ ve sol birlikte değişir.

Aşınma belirtileri

• Frenlemede gıcırtı ya da metal sürtünme sesi
• Frenlemede direksiyonda ya da pedalda titreme
• Aracın frenlerken bir tarafa çekmesi
• Gösterge panelinde balata aşınma uyarısı
• Jantlardan birinde belirgin şekilde fazla fren tozu

Ön ve arka aks ayrı değerlendirilir

Frenleme sırasında aracın ağırlığı öne aktarılır; bu yüzden yükün büyük kısmını ön frenler taşır ve ön balatalar genellikle daha erken biter. Bazı araçlarda ise stabilite sistemlerinin arka frenleri daha sık kullanması nedeniyle arka balatalar beklenenden önce aşınabilir. Bu yüzden iki aksı ayrı ayrı ölçer, birini değiştirirken diğerinin durumunu ve tahmini ömrünü de size söyleriz.

Fren hidroliği: renginden anlaşılmaz

Fren hidroliği havadaki nemi zamanla emer. Nem arttıkça kaynama noktası düşer; uzun yokuş inişi gibi art arda yapılan sert frenlemelerde hidrolik ısınıp kabarcık oluşturabilir ve pedal boşa düşebilir. Hidroliğin rengi bu konuda güvenilir bilgi vermez. Bu yüzden kaynama noktasını test cihazıyla ölçeriz. Çoğu üretici değişimi iki yılda bir önerir; test sonucu kötüyse daha erken değişim gerekir. Değişimde tüm sistemin havası alınır ve üreticinin belirttiği sınıfta (örneğin DOT 4) hidrolik kullanılır.

Kaliper bakımı

Kaliperin kaymasını sağlayan kızak pimleri zamanla kuruyup paslanır. Pim sıkıştığında balatalar eşit aşınmaz, bir taraf erken biter, fren ısınır ve araç bir tarafa çekebilir. Balata değişiminde kızak pimlerini söker, temizler ve uygun gresle yağlarız; körükleri yırtıksa değiştiririz. Balata yuvaları da pastan temizlenir ki balata sıkışmadan çalışsın.

El freni ve elektronik park freni

Elektronik park freni olan araçlarda arka balata değişimi için sistem diagnostik cihazla servis moduna alınır. Bu yapılmadan kaliper zorla açılmaya çalışılırsa park freni motoru ve kaliper zarar görebilir. İş bitince sistem tekrar devreye alınır ve gerekiyorsa kalibrasyonu yapılır. Klasik el frenli araçlarda ise halat ve ayar kontrol edilir.

ABS ve ESP uyarıları

ABS lambası yanıyorsa çoğu zaman bir teker hız sensörü, soketi ya da sensörün okuduğu halka sorunludur. Tarama ve canlı veriyle hangi tekerde sorun olduğunu buluruz. Kayıtlı kodun ne anlama geldiğine önceden bakmak isterseniz arıza kodları sayfamızı kullanabilirsiniz.

Yol testi ve alıştırma

İşten sonra araç yolda denenir; pedal hissi, düz durma ve sesler kontrol edilir. Yeni balata ve diskin tam verime ulaşması için ilk birkaç yüz kilometrede ani ve çok sert frenlemelerden mümkün olduğunca kaçınmanızı öneririz.