Lastik patlaması çoğu zaman en uygunsuz anda olur. İyi haber şu: doğru sırayla hareket edersen stepne takmak yarım saatlik bir iş. Burada önemli olan hız değil, güvenlik.
Önce güvenli bir yere geç
Lastik patladığını hissettiğinde direksiyonu sıkı tut, sert frene basma. Aracı yavaşça yavaşlatıp düz, sağlam ve trafikten uzak bir yere çek. Patlak lastikle kısa bir mesafe gitmek jantı yorar ama otoyol şeridinde durmaktan çok daha güvenlidir.
- Dörtlü flaşörleri yak.
- Varsa reflektörlü yeleği giy ve aracın trafiğe bakmayan tarafından in.
- Reflektör üçgenini aracın arkasına, gelen sürücülerin seni zamanında görebileceği bir mesafeye koy. Hızlı yollarda ve virajlarda bu mesafe daha da uzun olmalı.
- Yolcuları araçtan indir ve bariyerin arkasında beklet.
Aracı sabitle
- El frenini çek. Manuel vitesli araçta birinci vitese, otomatikte P konumuna al.
- Varsa takoz, yoksa büyük bir taş ile patlak lastiğin çapraz karşısındaki tekerleği sabitle.
- Stepneyi, krikoyu ve bijon anahtarını bagajdan çıkar. Aracında bijon kilidi varsa adaptörünü de bul. Genelde alet çantasında ya da torpidodadır.
Adım adım stepne takma
- Jant kapağı varsa çıkar.
- Araç henüz yerdeyken bijonları saat yönünün tersine yarım tur gevşet. Tamamen sökme. Yerdeyken gevşetmek tekerleğin boşa dönmesini önler.
- Krikoyu, üreticinin işaretlediği kaldırma noktasına yerleştir. Bu noktalar genelde marşpiyelin altında küçük çentik ya da ok ile gösterilir. Yanlış noktadan kaldırmak sacı ezer ve kriko kayabilir.
- Aracı, patlak lastik yerden birkaç santim kalkana kadar kaldır.
- Bijonları tamamen sök ve kaybolmasın diye bir yere topla.
- Patlak lastiği çıkar ve aracın altına yatır. Kriko kayarsa ek bir güvenlik sağlar.
- Stepneyi tak, bijonları elle sonuna kadar çevir.
- Bijonları anahtarla çapraz sırayla, yani yıldız deseninde hafifçe sık.
- Aracı indir, krikoyu çek.
- Araç yerdeyken bijonları yine çapraz sırayla son kez iyice sık.
Uyarı: Kriko sadece kaldırmak içindir. Kriko üzerindeki aracın altına hiçbir şekilde girme, elini ya da ayağını tekerleğin altına sokma.
Yedek lastik tipi önemli
Birçok araçta tam boy stepne yerine dar, ince bir yedek lastik bulunur. Bu lastikler geçici kullanım içindir. Üzerinde ya da jantında genelde bir azami hız yazar, çoğunlukla 80 km/s. Bu tür lastiklerin basıncı da normal lastiklerden yüksektir. Doğru değeri aracının kullanım kılavuzunda veya lastik basıncı sayfamızda bulabilirsin. Stepneyi en fazla ilk lastikçiye kadar kullanmayı düşün.
Stepnenin basıncını yılda birkaç kez kontrol et. Patlak lastiğin yerine havasız bir stepne takmak sorunu çözmez.
Sonrası
İlk 50-100 kilometrede bijonları tekrar kontrol ettir. Patlak lastik içi ezilmeden kurtarıldıysa tamir edilebilir. Yanaktan yırtılmış ya da patlak halde uzun süre sürülmüş bir lastik ise değiştirilmeli.
Ne zaman ustaya gelmelisin?
Lastik patlarken bir çukura ya da kaldırıma çarptıysan jant eğilmiş, rot ayarı bozulmuş olabilir. Direksiyon artık düz durmuyorsa, araç bir tarafa çekiyorsa ya da titreme varsa rot balans ve ön takım kontrolü yaptırmak iyi olur. Lastik basınç sensörlü araçlarda stepne takılınca uyarı ışığı yanabilir, bu normaldir.